Thủ tục nhận nuôi con nuôi là một trong những thủ tục pháp lý quan trọng nhằm xác lập quan hệ cha mẹ và con theo quy định của pháp luật. Việc nhận nuôi con nuôi không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn giúp trẻ em có môi trường sống ổn định, được chăm sóc và giáo dục đầy đủ.
Từ ngày 01/01/2026, một số nội dung thủ tục hành chính trong lĩnh vực nuôi con nuôi đã được sửa đổi, bổ sung theo quyết định của Bộ Tư pháp.
Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết điều kiện, hồ sơ và quy trình nhận nuôi con nuôi mới nhất năm 2026.
1. Nhận nuôi con nuôi là gì?
Theo quy định của Luật Nuôi con nuôi năm 2010, nhận nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha mẹ và con giữa người nhận nuôi và người được nhận làm con nuôi theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.
Sau khi việc nhận nuôi con nuôi được đăng ký hợp pháp, người nhận nuôi sẽ có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của cha mẹ, còn người được nhận nuôi có quyền và nghĩa vụ của con theo quy định pháp luật.
2. Điều kiện nhận nuôi con nuôi
Để được nhận con nuôi, người nhận nuôi phải đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
2.1 Điều kiện đối với người nhận nuôi con nuôi
Người nhận nuôi con nuôi phải đáp ứng các điều kiện sau:
- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ
- Hơn con nuôi ít nhất 20 tuổi
- Có điều kiện về sức khỏe, kinh tế và chỗ ở đảm bảo việc chăm sóc, nuôi dưỡng con nuôi
- Có tư cách đạo đức tốt
Ngoài ra, người nhận nuôi con nuôi không được thuộc các trường hợp sau:
- Đang bị hạn chế quyền của cha mẹ đối với con chưa thành niên
- Đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, cơ sở cai nghiện
- Đang chấp hành hình phạt tù
- Chưa được xóa án tích về các tội liên quan đến trẻ em
2.2 Điều kiện đối với người được nhận làm con nuôi
Người được nhận làm con nuôi phải thuộc một trong các trường hợp sau:
- Trẻ em dưới 16 tuổi
- Người từ 16 đến dưới 18 tuổi, nếu được nhận nuôi bởi:
- Cha dượng nhận con riêng của vợ
- Mẹ kế nhận con riêng của chồng
- Cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi
Ngoài ra, một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai vợ chồng.
3. Hồ sơ nhận nuôi con nuôi gồm những gì?
3.1 Hồ sơ của người nhận nuôi con nuôi
Người nhận nuôi con nuôi cần chuẩn bị:
- Đơn xin nhận con nuôi
- Bản sao CMND/CCCD hoặc hộ chiếu
- Phiếu lý lịch tư pháp
- Giấy khám sức khỏe
- Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân
- Giấy xác nhận về thu nhập và chỗ ở
Đây là những giấy tờ nhằm chứng minh người nhận nuôi có đủ điều kiện nuôi dưỡng trẻ.
3.2 Hồ sơ của người được nhận làm con nuôi
Hồ sơ của trẻ được nhận nuôi gồm:
- Giấy khai sinh
- Giấy khám sức khỏe
- Hai ảnh toàn thân nhìn thẳng
- Biên bản xác nhận trẻ bị bỏ rơi (nếu có)
- Quyết định tiếp nhận trẻ tại cơ sở nuôi dưỡng (nếu có)
4. Thủ tục nhận nuôi con nuôi thực hiện như thế nào?
Thủ tục nhận nuôi con nuôi được thực hiện theo các bước sau:
Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ
Người nhận nuôi và người được nhận nuôi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Hồ sơ phải được kê khai chính xác và đầy đủ, tránh thiếu sót làm kéo dài thời gian giải quyết.
Bước 2: Nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền
Hồ sơ được nộp tại:
- UBND cấp xã/phường nơi người được nhận làm con nuôi cư trú, hoặc
- Nơi người nhận nuôi cư trú (trong một số trường hợp đặc biệt)
Đối với việc nhận nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài, thẩm quyền thuộc cơ quan cấp tỉnh.
Bước 3: Thẩm tra hồ sơ
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ:
- Kiểm tra hồ sơ
- Xác minh điều kiện của người nhận nuôi
- Lấy ý kiến của người liên quan (nếu cần)
Thời gian thẩm tra thường kéo dài từ 10 đến 30 ngày.
Bước 4: Đăng ký việc nuôi con nuôi
Nếu hồ sơ hợp lệ và đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền sẽ:
- Tổ chức đăng ký việc nuôi con nuôi
- Ghi vào sổ hộ tịch
- Cấp Giấy chứng nhận nuôi con nuôi
Từ thời điểm này, quan hệ cha mẹ và con được pháp luật công nhận.
5. Thời gian giải quyết thủ tục và Lệ phí nhận nuôi con nuôi
Theo quy định hiện hành:
- Thời gian giải quyết thông thường: Khoảng 30 ngày
- Trường hợp cần xác minh thêm: Có thể kéo dài nhưng không quá 60 ngày
Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu sẽ giúp rút ngắn thời gian giải quyết.
Lệ phí nhận nuôi con nuôi được quy định theo từng địa phương, thông thường:
- Nhận nuôi con nuôi trong nước: Khoảng 400.000 đồng
- Một số trường hợp được miễn lệ phí, ví dụ:
- Nhận trẻ mồ côi
- Nhận con riêng của vợ hoặc chồng
- Nhận cháu ruột làm con nuôi
6. Quyền và nghĩa vụ của cha mẹ nuôi sau khi nhận con nuôi
Sau khi hoàn tất thủ tục nhận nuôi con nuôi, cha mẹ nuôi có đầy đủ quyền và nghĩa vụ như cha mẹ ruột, bao gồm:
- Nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con
- Đại diện theo pháp luật cho con
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của con
- Tạo điều kiện cho con phát triển toàn diện
Người con nuôi cũng có quyền:
- Mang họ của cha mẹ nuôi
- Được hưởng thừa kế như con ruột
- Được chăm sóc và nuôi dưỡng đầy đủ
7. Những lưu ý quan trọng khi làm thủ tục nhận nuôi con nuôi
Khi thực hiện thủ tục nhận nuôi con nuôi, cần lưu ý:
- Phải có sự đồng ý của cha mẹ ruột (nếu còn sống)
- Trẻ từ đủ 9 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của chính trẻ
- Không được lợi dụng việc nhận nuôi con nuôi để trục lợi
- Việc nhận nuôi con nuôi phải xuất phát từ mục đích nhân đạo
Việc thực hiện đúng quy định giúp tránh phát sinh tranh chấp sau này.
Khi thực hiện thủ tục nhận nuôi con nuôi, cần lưu ý:
- Phải có sự đồng ý của cha mẹ ruột (nếu còn sống)
- Trẻ từ đủ 9 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của chính trẻ
- Không được lợi dụng việc nhận nuôi con nuôi để trục lợi
- Việc nhận nuôi con nuôi phải xuất phát từ mục đích nhân đạo
Việc thực hiện đúng quy định giúp tránh phát sinh tranh chấp sau này.
Khi thực hiện thủ tục nhận nuôi con nuôi, cần lưu ý:
- Phải có sự đồng ý của cha mẹ ruột (nếu còn sống)
- Trẻ từ đủ 9 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của chính trẻ
- Không được lợi dụng việc nhận nuôi con nuôi để trục lợi
- Việc nhận nuôi con nuôi phải xuất phát từ mục đích nhân đạo
Việc thực hiện đúng quy định giúp tránh phát sinh tranh chấp sau này.
8. Dịch vụ pháp lý từ Luật Trần Gia An :
Thủ tục nhận nuôi con nuôi có thể phát sinh nhiều vướng mắc về hồ sơ, điều kiện và thẩm quyền giải quyết. Vì vậy, việc sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý từ Luật Trần Gia An sẽ giúp:
- Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác
- Rút ngắn thời gian giải quyết
- Hạn chế rủi ro pháp lý
- Được hướng dẫn xử lý các trường hợp phức tạp
Nếu bạn đang có nhu cầu làm thủ tục nhận nuôi con nuôi, việc tham khảo ý kiến luật sư sẽ giúp quá trình thực hiện thuận lợi và đúng quy định pháp luật.
Thông Tin Liên Hệ
- Trụ sở chính: Số 43/02 đường số 40, phường Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh
- SĐT: 0969.299.557
- Website: luattrangiahcm.com
- Chi nhánh: 118/39 Y Nuê, phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk
- SĐT: 0948.699.662
- Website: luatsubuonmathuot.vn
Công ty Luật Trần Gia An cam kết đồng hành cùng khách hàng, cung cấp các dịch vụ pháp lý đáng tin cậy, chuyên nghiệp và hiệu quả, giúp giải quyết các vấn đề pháp lý một cách nhanh chóng và tối ưu.
Hân hạnh phục vụ quý khách
Liên Hệ Công Ty Luật Hoàng Minh An
"Luật Hoàng Minh An" - "Điểm Tựa Pháp Lý Của Mọi Nhà"
- Điện thoại (Zalo): 0948 699 662 – 0948.699.662
- Facebook: Luật Hoàng Minh An
- Website: https://luatsubuonmathuot.vn/
- Youtube: Luật Hoàng Minh An
- Địa chỉ: 118/39 Y Nuê, phường Eakao, tỉnh Đắk Lắk.
